بي شك ايران با گامهاي خوبي كه در صنعت هوانوردي برداشته سرآمد كشورهاي منطقه است. به ويژه با طراحي و ساخت هواپيماي جنگي شفق توانايي بالاي خود را به نمايش گذاشته و كارشناسان نظامي را در سراسر جهان، از چنين طراحي برجسته و پيشرفته اي شگفت زده كرد.

در مورد هواپیماي جنگي شفق كه توجه جهان هوانوردي را به خود معطوف ساخت و سايتها و مجله هاي مشهور صنعت هوانوردي در مورد آن دست به گمانه زني زدند و آن را ستوده و نشانه ايي از پيشرفت صنايع هوايي ايران دانستند. طراحي و ساخت اين جنگنده ابتدا قرار بود با همكاري روسيه انجام شود اما با توجه به فشارها و تهديدهاي آمريكا، روسيه خود را از اين برنامه كنار كشيد و طراحان و كارشناسان ايراني به ويژه دانشگاه صنعتي شريف براي رو كم كني هم كه شده با همت و تلاش خودشان كار طراحي را انجام داده و به مرحله ساخت اولين نمونه رسيدند.


در واقع همان گونه كه سايت اينترنتي روسين ديفنس نوشته بود، ايران با طراحي و ساخت اين جنگنده و نمايش آن همه را شگفت زده كرد. با ساخت اين جنگنده صنايع هوايي ايران به پيشرفت قابل ملاحظه اي دست يافته است. اين سايت اينترنتي همچنين در مورد اين هواپيما مي نويسد شفق از موتور روسي RD-33 كليموف استفاده مي كند و از كابين پيشرفته ايي مجهز به سامانه هاي نمايشگر رنگي ساخت روسيه استفاده مي برد. اين نمايشگرها را مي توان قابل مقايسه با نمايشگرهاي چند كاره و رنگي مورد استفاده در هواپيماي جنگي F/A-22 آمريكا دانست. اين سايت شفق را با طرح هواپيماي MiG I-2000 روسيه قابل مقايسه دانسته است.

از ويژگي هاي شفق ميتوان به طراحي ويژه و آيروديناميك تحسين برانگيز آن اشاره كرد. از شكل و شمايل هواپيما و همچنين وروديهاي هواي موتور آشكار است كه طراحان تلاش بسياري به خرج داده اند تا بازتابش راداري هواپيما را به كمترين حد ممكن برسانند تا امكان كشف و رهگيري آن دشوارتر باشد. در واقع مي توان شفق را اولين هواپيماي جنگي استيلث ايراني به حساب آورد. نوع سازه به كار رفته به شكل مناسبي اجازه حمل انواع بمب و موشكهاي هوابه هوا و هوابه زمين و همچنين انواع بمب با هدايت ليزري را به اين هواپيماي توانمند مي دهد.

احتمالا طراحان با آينده نگري امكان استفاده از موشكهاي هدايت شونده روسي را مد نظر داشته اند. ايران گفتگوهايي را براي توليد موتور پيشرفته روسي به نام RD-33 انجام داده است و گويا گفتگو هايي نيز در زمينه توليد تحت امتياز نمايشگرهاي چند منظوره ساخت روسيه در جريان است. اين هواپيما كه اولين نمونه آن سال قبل ساخته شد، قرار است كه دو سال ديگر، با نقش نظامي يا آموزشي، وارد خدمت نيروي هوايي شود. به هر روي شفق گام تحسين برانگيزي در صنايع هوايي ايران به حساب آمده و طراحي و ساخت آن موجب افتخار و سربلندي ايرانيان است.

 

همزمان با به پايان آمدن كار آزمايش سه جنگنده جديد ايراني، يعني هواپيماهاي شفق، صاعقه و آذرخش، ايرانيان نيز به اين باور رسيدند كه تنها علم غربي نيست كه مي تواند برتر باشد، بلكه مي شود به قول بزرگان، ايراني، مي تواند و براي نخستين بار در منطقه ايران اين كار را انجام داد.

پس از استقبال شما خوانندگان عزيز از مقاله مربوط به هواپيماي شفق، بر آن شدم كه مقاله اي را نيز به طور مشترك، به پرداختن به بررسي هواپيماهاي صاعقه و آذرخش اختصاص دهم. از سال ها پيش، طرح هواپيمايي به نام اوج در كار بود كه البته اين طرح ادامه نيافت. اما با پيگيري مسئولان، در آذر سال 1379، سرتيپ علي اكبر شوقي، رئيس دانشگاه شهيد ستاري، اعلام كرد كه هواپيماي جديدي كه با نام صاعقه در راه است، در سال 1382، اولين پرواز هاي آزمايشي خود را به انجام خواهد رساند.

در تابستان سال 1383، صدا و سيما، تصاوير و فيلم هاي ويديويي اين هواپيماي جديد را با توضيحات كامل نمايش داده و بدين گونه بود كه اين هواپيما به ايرانيان معرفي گرديد. در اين هواپيما، از بدنه هواپيماي اف-5 آمريكايي، به دليل طراحي خوب و قدرت مانور بالاي آن الهام گرفته شده است. تفاوت اساسي ظاهري اين هواپيما با اف-5، وجود دو سكان عمودي V شكل مي باشد كه براي ايجاد توانايي لازم براي مانور پذيري بهتر جنگنده صورت گرفته است. هواپيماي جنگنده صاعقه در حقيقت يك نمونه 10تا 15 درصد بزرگتر شده هواپيماهاي اف-5 با سكانهاي عمودي پروانه اي به منظور افزايش مانورپذيري و كاهش سطح مقطع راداري با سيستم هاي الكترونيك و موتورهاي روسي مي باشد.

اف 5

پيشرانه اين هواپيما دو دستگاه موتور RD-33 مي باشد كه از موتورهاي هواپيماي اف-5 بسيار قدرتمندتر بوده امكان پرواز تا سرعتهاي 5/1تا 8/1 ماخ را به اين هواپيما مي دهد. رادار اين هواپيما از نوع N019-ME كه در ايران بهسازي شده تا كارايي آن بر ضد اهداف زميني افزايش يابد. بيشترين وزن محموله اين هواپيما 4,400 كيلوگرم و وزن خالي اين هواپيما 8,000 كيلوگرم و بيشترين وزن برخاست اين هواپيما 15,000 تا 18,000 كيلوگرم بوده و بردي در حدود 600 كيلومتر را داراست. اين هواپيما، براي اولين بار، در طي سفر رهبر معظم انقلاب، حضرت آيت الله خامنه اي به همدان پروازي آزمايشي را با موفقيت تمام به انجام رساند.

اما هواپيماي آذرخش را مي توان يك جنگنده اف-5 دانست كه در آن مساحت بال ها تا حدودي افزايش يافته و موتورها و اويونيك آن با نمونه هاي جديدتر روسي تعويض گشته است. مشهود ترين تفاوت اين هواپيما با جنگنده اف-5، ورودي موتورهاي به وضوح بزرگتر آن است كه در نتيجه نصب موتور قدرتمند تر و نياز به ورودي هواي بزرگتر حاصل آمده است.

نظر شخصي بنده در مورد جنگنده ساخت ايران چنين عنوان مي كنم كه با توجه به اين كه حتي شرايط تا حدودي در كشور هاي مجاور منطقه مانند تركيه يا عربستان بهتر نيز هست، اين كشورها از خود هيچ گونه توانايي را حتي براي اصلاح جنگنده هاي خارجي از خود نشان نداده اند. همين موضوع، برتري ايران مشخص مي سازد چرا كه ايران حتي با وجود تحريم هاي اقتصادي فراوان، قادر به طراحي و ساخت دو جنگنده مستقل و اصلاح يك نمونه خارجي شده است.

اف 22

اين سايت اغراق هاي برخي كه اعلام مي كنند كه اين هواپيما ها حتي هواپيماهاي غربي چون جنگنده F/A-22 را مغلوب مي سازند را به طور كامل رد مي نمايد. چون اگر واقع گرا باشيم، ايران يك كشور در حال توسعه است و نمي توان از او انتظار ساخت چنين جنگنده هايي را در وهله اول داشت، بلكه به تدريج بايد به اين اهداف دست پيدا كرد. در اين اوضاع طراحي و ساخت چنين جنگنده هايي، با توانايي هاي نسبتاً خوب و قابل قبول، خود افتخار بزرگي محسوب مي شود كه كشورهاي ديگر منطقه، ناتواني خود را در برابر انجام چنين امور پراهميتي، به وضوح نشان داده اند.